Cách dùng cân phân tích đúng kỹ thuật

1. Thiết lập điều kiện cân trước khi thao tác

1.1. Chỉ bắt đầu cân khi môi trường đủ ổn định

Điều kiện cần đạt:

• Nhiệt độ phòng không thay đổi đột ngột (tránh lúc bật/tắt điều hòa).
• Không có rung động từ máy móc, người đi lại gần.
• Không có luồng gió từ cửa, quạt, máy hút bụi.

Ví dụ: Đang có người lau sàn cạnh bàn cân → chờ lau xong rồi mới cân. Không cân ngay sau khi mở cửa phòng.

1.2. Đặt cân trên nền chống rung và tránh luồng khí trực tiếp

Yêu cầu bàn đặt cân:

• Bàn đá hoặc mặt bàn chống rung (không phải bàn gỗ thông thường).
• Không kê sát tường (tránh rung từ tường).
• Tránh vị trí gần cửa sổ, cửa ra vào, miệng điều hòa.

Ví dụ: Đặt cân cạnh cửa sổ đang mở → gió thổi làm số nhảy liên tục. Dùng bàn chống rung chuyên dụng và đặt cân ở góc phòng kín gió.

1.3. Xác nhận cân đã cân bằng và đạt trạng thái làm việc

Kiểm tra trước khi dùng:

• Màn hình hiển thị 0,0000g (hoặc 0,000g tùy độ chính xác).
• Không có đèn báo lỗi hay ký hiệu bất thường.
• Cân đã được làm nóng đủ thời gian (thường 30-60 phút với cân phân tích).

Ví dụ: Bật cân phân tích, dùng ngay → kết quả không ổn định. Phải để cân làm nóng 30 phút, sau đó nhấn Zero, thấy số 0,0000g mới bắt đầu.

2. Xác lập trạng thái sẵn sàng của cân

2.1. Hiệu chuẩn cân vào đúng thời điểm cần thiết

• Các thời điểm bắt buộc hiệu chuẩn:
• Lần đầu sử dụng trong ngày.
• Sau khi di chuyển cân.
• Trước khi cân mẫu quan trọng (ví dụ: mẫu định lượng thuốc).

Ví dụ: Trước khi cân 10mg bột chuẩn để pha dung dịch gốc, phải hiệu chuẩn ngay, không được dùng kết quả hiệu chuẩn từ hôm trước.

2.2. Không xem thao tác CAL là đủ nếu điều kiện xung quanh thay đổi

Điều kiện xung quanh thay đổi bao gồm:

• Nhiệt độ phòng thay đổi ≥ 2°C
• Độ ẩm thay đổi rõ rệt (ví dụ: trời chuyển mưa hoặc hết mưa)
• Có luồng gió từ quạt/máy lạnh
• Rung động từ máy móc bên cạnh

Ví dụ: Vừa bật CAL xong, sau đó mở cửa phòng làm không khí đối lưu mạnh → phải hiệu chuẩn lại, không được cho rằng "vừa CAL rồi là đủ".

2.3. Chỉ tiếp tục khi cân cho thấy trạng thái ổn định thật sự

Dấu hiệu nhận biết trạng thái ổn định thật sự:

• Ký hiệu ổn định (thường là vòng tròn nhỏ hoặc chữ "OK/stable") xuất hiện và không nhấp nháy
• Giá trị hiển thị không thay đổi trong ít nhất 5-10 giây
• Không có hiện tượng trôi số (số tăng hoặc giảm chậm)

Ví dụ: Màn hình hiển thị 10.0000g trong 10 giây, đèn ổn định sáng liên tục → được phép ghi kết quả. Nếu số nhảy từ 9.9998 lên 10.0002 sau 3 giây → chưa ổn định, phải chờ thêm.

3. Chuẩn hóa mẫu trước khi đưa lên cân

3.1. Đưa mẫu về trạng thái nhiệt phù hợp với phòng cân

• Mẫu lạnh (từ tủ lạnh, tủ mát) → để kín đến khi hết lạnh.
• Mẫu nóng (từ lò sấy) → để nguội trong bình hút ẩm.

Ví dụ: Cân mẫu lạnh ngay → số liệu bị trôi do ngưng tụ ẩm. Phải chờ 30–60 phút.

3.2. Giảm tối đa nguy cơ hút ẩm, bay hơi hoặc nhiễm ẩm tay

• Hút ẩm: Đậy kín lọ mẫu ngay sau khi lấy.
• Bay hơi: Cân nhanh, đóng nắp càng sớm càng tốt.
• Nhiễm ẩm tay: Dùng panh hoặc găng tay, không bốc bằng tay không.

Ví dụ: Tay không cầm cốc cân → mồ hôi làm tăng 0,2–0,5 mg → dùng panh để tránh.

3.3. Chọn vật chứa mẫu không làm thay đổi khối lượng trong lúc cân

• Nên dùng: Cốc thủy tinh, nhôm, sứ; có nắp kín.
• Tránh dùng: Giấy lọc (hút ẩm), nhựa khô (tĩnh điện), cốc hở (bay hơi).

Ví dụ: Cân bột khô trong cốc nhựa → bột bay do tĩnh điện → sai số. Thay bằng cốc thủy tinh hoặc kim loại.

4. Thao tác cân theo trình tự kiểm soát sai số

4.1. Thiết lập điểm 0 bằng cách cân bì đúng cách

• Đặt vật chứa rỗng (bì) lên đĩa cân.
• Đợi số ổn định → nhấn Tare (hoặc Zero) để cân về 0.

Ví dụ: Đặt cốc thủy tinh rỗng lên cân, nhấn Tare, màn hình về 0,0000g → sẵn sàng cho mẫu.

4.2. Đưa mẫu vào cân theo cách hạn chế rung và lệch tâm

• Hạn chế rung: Đặt mẫu nhẹ nhàng, không thả tay đột ngột.
• Hạn chế lệch tâm: Đặt mẫu vào chính giữa đĩa cân.

Ví dụ: Thả mạnh lọ mẫu xuống đĩa → cân rung, số nhảy loạn. Đặt nhẹ ở tâm đĩa → cân ổn định nhanh hơn.

4.3. Đóng buồng cân và chờ số ổn định trước khi ghi nhận

• Đóng cửa buồng cân để tránh gió, bụi.
• Chờ ký hiệu ổn định (stable) xuất hiện và giữ nguyên trong vài giây.

Ví dụ: Cho mẫu vào, đóng cửa, thấy số 10,1234g và đèn ổn định sáng liên tục → ghi kết quả. Nếu số vẫn nhảy → chưa được ghi.

5. Xác nhận kết quả trước khi chốt số

5.1. Chỉ đọc khi giá trị hiển thị đứng ổn định thực sự

• Chờ ký hiệu ổn định (stable) xuất hiện và không nhấp nháy.
• Đảm bảo số không trôi trong ít nhất 3-5 giây.

Ví dụ: Màn hình nhảy 10,1234 → 10,1235 → 10,1234 → chưa ổn định. Khi đứng yên ở 10,1234 trong 5 giây → mới được đọc.

5.2. Đối chiếu độ lặp lại nếu phép cân đòi hỏi độ tin cậy cao

• Áp dụng khi: Cân mẫu chuẩn, cân định lượng thuốc, cân so sánh.
• Cách làm: Cân cùng mẫu ít nhất 3 lần, xem kết quả có khớp không.

Ví dụ: Cân 3 lần được 10,1234g/10,1235g/10,1234g → chấp nhận. Nếu lệch ≥0,001g → phải cân lại.

5.3. Ghi đúng toàn bộ số lẻ hiển thị theo quy trình yêu cầu

• Ghi hết tất cả các chữ số sau dấu phẩy mà cân hiển thị.
• Không làm tròn, không bỏ bớt số cuối.

Ví dụ: Cân hiển thị 10,1234g → ghi đúng 10,1234g. Không ghi 10,123g hay 10,12g (gây sai số tích lũy).

6. Kết thúc thao tác và giữ ổn định cho lần cân sau

6.1. Loại bỏ mẫu và làm sạch khu vực cân ngay sau khi dùng

• Lấy hết mẫu, vật chứa ra khỏi đĩa cân.
• Dùng chổi lông hoặc khăn mềm lau sạch bụi, hóa chất rơi vãi.

Ví dụ: Sau cân bột, dùng chổi lông quét nhẹ đĩa cân; không thổi miệng (hơi ẩm ảnh hưởng đến cân).

6.2. Ghi nhận tình trạng cân và các điểm bất thường nếu có

Kiểm tra và ghi lại:

• Số hiển thị khi không tải (có đúng 0,0000 g không).
• Dấu hiệu lạ: rung lạ, ký hiệu lỗi, màn hình nháy.
• Sự cố trong khi cân (đổ mẫu, va chạm).

Ví dụ: Sau khi lấy mẫu ra, cân không về 0 mà hiển thị +0,0005g → ghi vào nhật ký "cân lệch 0,0005g, cần kiểm tra lại".

6.3. Đưa cân về trạng thái an toàn để sẵn sàng cho ca tiếp theo

• Đóng cửa buồng cân.
• Rút phích cắm hoặc tắt nguồn theo hướng dẫn (nếu yêu cầu).
• Đặt lại chế độ chờ (standby) với cân điện tử cao cấp.

Ví dụ: Với cân phân tích, để ở chế độ chờ để giữ ổn định nhiệt độ

Trên đây là những bước mà Cân điện tử Nhân Hòa thường áp dụng khi dùng cân phân tích. Hy vọng bài hướng dẫn sẽ mang lại hữu ích với người dùng. Nếu cần tư vấn sâu hơn về hiệu chuẩn hoặc lựa chọn thiết bị, đừng ngần ngại gọi ngay đến hotline 0904.383.384 của Cân điện tử Nhân Hòa, tại đây đội ngũ kỹ thuật của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ.